NEET UG 2026 पेपर लीक घोटाला: विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्या, सीकर कोचिंग हब आणि CBI ची मोठी कारवाई - संपूर्ण सत्य आणि परिणाम

NEET UG 2026 ही देशातील सर्वांत मोठी वैद्यकीय प्रवेश परीक्षा. लाखो विद्यार्थी वर्षानुवर्षे तयारी करतात, कुटुंबे आर्थिक बलिदान देतात आणि भविष्याची स्वप्ने बांधतात. पण २०२६ च्या परीक्षेत पेपर लीकच्या आरोपांमुळे संपूर्ण परीक्षा रद्द झाली. परिणामी, अनेक तरुणांनी आपले जीवन संपवले. राजस्थानच्या सीकरपासून दिल्ली, उत्तर प्रदेश आणि गोव्यापर्यंतच्या घटनांनी देश हादरला. या ब्लॉगमध्ये आपण संपूर्ण घटनाक्रम, पेपर कसा लीक झाला, CBI ची कारवाई, सीकर कोचिंग हबची कहाणी आणि विद्यार्थ्यांवर झालेला मानसिक दबाव सविस्तरपणे पाहणार आहोत.

लाखो स्वप्नांचा विध्वंस

३ मे २०२६ रोजी NEET UG परीक्षा झाली. लाखो विद्यार्थी परीक्षेतून बाहेर पडले, काहींना चांगले गुण अपेक्षित होते, पण काही दिवसांतच पेपर लीकच्या बातम्यांनी देशभर खळबळ उडवली. नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) ने परीक्षा रद्द केली आणि २१ जूनला नव्याने परीक्षा घेण्याची घोषणा केली. या निर्णयामुळे अनेक विद्यार्थी मानसिक तणावाखाली आले. काहींनी आपले जीवन संपवले. या घटना केवळ वैयक्तिक शोकांतिका नाहीत तर प्रणालीगत अपयशाचे द्योतक आहेत.

राजस्थानच्या सीकरमध्ये प्रदीप मेघवाल, दिल्लीच्या आझादपूरमध्ये एक २० वर्षीय विद्यार्थिनी, लखीमपूर खिरीमध्ये ऋतिक मिश्रा आणि गोव्यात एक १७ वर्षीय मुलगा- या घटनांनी संपूर्ण देशाचे लक्ष वेधले. कुटुंबे उद्ध्वस्त झाली, पालक रडत राहिले आणि समाजाने प्रश्न विचारायला सुरुवात केली- परीक्षाप्रणाली किती सुरक्षित आहे? कोचिंग संस्कृती विद्यार्थ्यांना कशी त्रास देते? आणि पेपर लीकसारख्या गुन्ह्यांना कसे रोखता येईल?

राजस्थान सीकरमधील हृदयद्रावक घटना

सीकर हे आता कोचिंग हब म्हणून ओळखले जाते. नीट आणि जेईईच्या तयारीसाठी देशभरातून विद्यार्थी येथे येतात. पिपराली रोड आणि नवलगढ रोडवर कोचिंग संस्था आणि होस्टेलची संख्या विस्फोटक वाढली आहे. अशाच एका होस्टेलमध्ये राहणारा प्रदीप मेघवाल हा झुंझुनू जिल्ह्यातील कनिका की ढाणी गावचा रहिवासी. तो आपल्या दोन बहिणींसोबत जलधारीनगर येथे भाडेतत्त्वावर राहत होता. त्याचे वडील मजुरी करतात. कुटुंबाची आर्थिक स्थिती बेताचीच होती. प्रदीप तीन वर्षांपासून नीटची तयारी करीत होता.

परीक्षेला तो चांगला उतरला होता. कुटुंबाला ६५० पेक्षा जास्त गुणांची अपेक्षा होती. अशा गुणांमुळे चांगल्या मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळण्याची शक्यता होती, पण परीक्षा रद्द होण्याच्या बातम्यांनी तो पूर्णपणे खचला. शुक्रवारी दुपारी घरात एकटा असताना त्याने आपले जीवन संपवले. त्याची मोठी बहीण जेव्हा आली, तेव्हा त्याला पाहून तिची अवस्था बिघडली. पोलिसांना आणि घरमालकाला सूचना देण्यात आली.

वडील राजेश मेघवाल यांनी सांगितले, की मुलगा तीन वर्षे मेहनत करीत होता. परीक्षा चांगली झाली होती. मात्र, परीक्षा रद्द होण्याच्या बातमीने तो पूर्णपणे खचला. कुटुंबाची सर्व आशा प्रदीपवर होती. तीन बहिणी आणि आई-वडिलांची अवस्था हृदय पिळवटणारी होती. नीट परीक्षा रद्द झाल्यानंतर संपूर्ण राजस्थान हादरले.

देशभरातील इतर घटना

सीकरमधील घटना एकमेव नव्हती. दिल्लीच्या आझादपूरमध्ये २० वर्षीय एका विद्यार्थिनीने आपले जीवन संपवले. तिच्याकडे कोणतीही सुसाइड नोट आढळली नाही. कुटुंबाने पोलिसांना न सांगता मृतदेह अंत्यसंस्कारासाठी नेला. मात्र, नंतर पोलिसांनी तिचे पार्थिव ताब्यात घेतले. दोन दिवस आधीच दिल्लीत अंशिका पांडे या २० वर्षीय विद्यार्थिनीनेही असेच टोकाचे पाऊल उचलले होते. ती तीन वर्षे तयारी करीत होती आणि परीक्षा रद्द होण्यामुळे अत्यंत अस्वस्थ होती.

उत्तर प्रदेशातील लखीमपुर खीरीमध्ये २१ वर्षीय ऋतिक मिश्रा यानेही गुरुवारी आपले जीवन संपवले. कुटुंबाने सांगितले, की पेपर लीकमुळे परीक्षा रद्द झाल्याने तो खूप त्रस्त होता. त्याला तिसऱ्या प्रयत्नात यश मिळेल असा विश्वास होता. त्याच्याकडे सुसाइड नोट आढळली नाही. मात्र, आत्महत्येमागचे कारण नीट परीक्षा रद्द हेच होते, असे आईवडिलांनी सांगितले.

गोव्यात दक्षिण गोवा जिल्ह्यातील १७ वर्षीय एका मुलाने बुधवारी संध्याकाळी आपले जीवन संपवले. या सर्व घटनांनी एक गोष्ट स्पष्ट केली- परीक्षाप्रणालीतील अनिश्चितता आणि दबाव तरुण मनांना तोडू शकतो.

पेपर लीक कसा उघडकीस आला?

या संपूर्ण घोटाळ्याची सुरुवात राजस्थानच्या सीकरमधून झाली. तीन मेच्या संध्याकाळी एका शिक्षकाच्या घरमालकाने त्याला हाताने लिहिलेला एक कथित ‘गेस पेपर’ दाखवला. हा पेपर घरमालकाच्या मुलाने केरळहून पाठवला होता. शिक्षकाने तो तपासला तर अनेक प्रश्न वास्तविक परीक्षेतील प्रश्नांशी जुळत होते. यामुळे संशय वाढला.

चार मेच्या रात्री दीडच्या सुमारास तो शिक्षक उद्योगनगर पोलिस स्टेशनवर पोहोचला. कागदपत्रांचे भेंडोळे घेऊन त्याने घोटाळ्याचा संशय व्यक्त केला. पोलिस ठाण्याचे अधिकारी राजेश कुमार यांनी सांगितले, की कर्मचाऱ्यांनी त्यांची बाब ऐकली आणि लेखी तक्रार देण्यास सांगितले. पण शिक्षक तक्रार न देता निघून गेला. पोलिसांनी गांभीर्याने लक्ष दिले नाही. त्यामुळे तक्रार करण्यात अर्थ नाही, असे त्या शिक्षकाला वाटले.

शिक्षकाने काही पत्रकारांशीही संपर्क साधला, पण परिस्थिती असामान्य असल्याने त्यांना कोणीही गांभीर्याने घेतले नाही. नंतर त्याने आपल्या कोचिंग संस्थेच्या मालकाशी चर्चा केली. मालकाच्या पाठिंब्याने ७ मेच्या रात्री सुमारे ९:३० वाजता त्याने NTA कडे तक्रार पाठवली. तक्रारीत त्याने सांगितले, की ही सुमारे ६० पानांची पीडीएफ फाइल आहे, हाताने लिहिलेली दिसते. त्यात केमिस्ट्रीचे ९० प्रश्न आणि बायोलॉजीचे काही पाने आहेत. त्याने फॉरेन्सिक तपासणीसाठी आपला मोबाइल देण्यास तयार असल्याचेही सांगितले आणि स्वतंत्र एजन्सीकडून तपासणीची मागणी केली.

प्रारंभिक तपासणीत शिक्षकाला दोषमुक्त ठरवण्यात आले. कारण त्याला हा गेस पेपर परीक्षा संपल्यानंतरच मिळाला होता. पण या तक्रारीमुळे NTA ने केंद्रीय एजन्सींना अलर्ट केला. तपास राजस्थान स्पेशल ऑपरेशन ग्रुपकडे गेला आणि नंतर CBI कडे आला.

WhatsApp आणि Telegram वरून सिंडिकेट उघडकीस

पेपर लीकचा खुलासा एका WhatsApp मेसेजच्या ‘Forwarded many times’ नोटमुळे झाला. तपासकर्त्यांना कथित गेस पेपर तपासताना हा मेसेज सापडला आणि त्यांना कळले, की हे केवळ मर्यादित लीक नाही तर मोठ्या नेटवर्कचा भाग आहे.

CBI च्या तपासात असे समोर आले, की पेपर एक मे रोजीच लीक झाला होता. तो ‘प्रायव्हेट माफिया’ नावाच्या Telegram ग्रुपवर अपलोड करण्यात आला. या ग्रुपमध्ये ४०२ सदस्य होते. एक मेच्या रात्री सुमारे ११:३० वाजता पेपर अपलोड करण्यापूर्वी अॅडमिनने मेसेज लिहिला, की लवकरच पूर्ण पेपर येणार आहे आणि पासवर्ड LeakMafia@9466 आहे. नंतर पेपर टाकला आणि सांगितले की ९९.९९ टक्के शक्यता आहे, की हाच पेपर येईल.

या लीक पेपरची तुलना वास्तविक पेपरशी केली असता अनेक प्रश्न पूर्णपणे जुळत होते. फिजिक्समधील काही प्रश्न, पर्याय आणि आकृत्याही सारख्याच होत्या. यामुळे सिंडिकेटची व्याप्ती स्पष्ट झाली.

CBI ची मोठी कारवाई आणि अटका

CBI ने शनिवारी १६ मे २०२६ रोजी बायोलॉजी पेपर लीक प्रकरणात महत्त्वाची अटक केली. पुणे येथील वनस्पती विज्ञान शिक्षिका मनीषा गुरुनाथ मंधारे यांना दिल्लीत अटक करण्यात आली. त्या NTA कडून तज्ज्ञ म्हणून नियुक्त होत्या आणि प्रश्नपत्रिकांपर्यंत त्यांची पोहोच होती. यासोबतच एकूण अटकसंख्या ९ वर पोहोचली.

CBI नुसार एप्रिल २०२६ मध्ये मनीषा मंधारे यांनी मनीषा वाघमारे (ज्यांना १४ मे रोजी अटक झाली होती) यांच्यामार्फत विद्यार्थ्यांना एकत्र केले आणि पुणे येथील घरी विशेष कोचिंग क्लास घेतले. या क्लासेसमध्ये वनस्पती आणि प्राणिशास्त्राचे प्रश्न समजावून सांगितले आणि विद्यार्थ्यांना नोटबुकमध्ये लिहिण्यास सांगितले. यातील बहुतेक प्रश्न ३ मेच्या वास्तविक पेपरशी जुळत होते.

पुण्यातील केमिस्ट्री प्रोफेसर पी. व्ही. कुलकर्णी यांनाही अटक करण्यात आली. CBI त्यांना मास्टरमाइंड मानत आहे. ते लातूरचे रहिवासी, केमिस्ट्री डोमेन एक्सपर्ट आणि अनेक वर्षे NEET पेपर तयार करणाऱ्या पॅनेलचे सदस्य होते. त्यांना पेपरपर्यंत थेट पोहोच होती. ते घरी कोचिंग क्लास चालवत होते आणि एप्रिलच्या शेवटच्या आठवड्यात मनीषा वाघमारे यांच्या मदतीने विद्यार्थ्यांना लीक पेपर दिले.

याशिवाय नाशिकचा शुभम खैरनार, जयपूरचे मांगीलाल बिवाल, विकास बिवाल, दिनेश बिवाल आणि गुरुग्रामचे यश यादव यांनाही अटक करण्यात आली. CBI कोर्टाने त्यांना ७ दिवसांची कस्टडी दिली. स्पेशल पब्लिक प्रॉसिक्युटर नीतू सिंह यांनी सांगितले, की या मोठ्या टोळीचा शोध घेणे आणि रॅकेटची पोहोच किती दूर आहे हे तपासणे आवश्यक आहे.

शुभम खैरनार हा ३० वर्षीय आयुर्वेदिक मेडिसिनचा विद्यार्थी. त्याने पुण्यातील संशयिताकडून १० लाख रुपयांना पेपर विकत घेतला आणि हरियाणामधील खरेदीदाराला १५ लाख रुपयांना विकला. त्याच्या WhatsApp चॅटमधून असे समोर आले, की तो विद्यार्थ्यांना ५०० ते ६०० गुणांची गॅरंटी देत होता. लीक पेपर महाराष्ट्र, हरियाणा, राजस्थान, जम्मू-काश्मीर, बिहार आणि केरळपर्यंत पोहोचला होता.

मांगीलाल बिवाल यांनी १० लाख रुपयांना पेपर विकत घेतला आणि तो आपल्या मुलांना आणि ओळखीच्या लोकांना दिला. यश यादव यांच्या फोनवरून PDF फाइल आणि चॅट्स सापडले. त्याने काही पुरावे मिटवले होते, पण CBI ने त्यांची पुनर्प्राप्ती केली.

सीकर कसे बनले कोचिंग हब?

सीकरचे नाव नीट २०२४ आणि २०२५ मध्ये टॉपर्समुळे चर्चेत आले. पण २०२६ मध्ये पेपर लीकमुळे ते नकारात्मक चर्चेत आले. येथे कोचिंग संस्थांची संख्या १९९० च्या दशकात सुरु झाली. कोरोनानंतर ती विस्फोटक वाढली. आज सुमारे सवा लाख विद्यार्थी येथे नीट-जेईईची तयारी करतात. तीन हजारांहून अधिक हॉस्टल आहेत. घरेही पीजी म्हणून चालतात.

सेवानिवृत्त शिक्षक महावीर पुरोहित सांगतात, की सरकारी कॉलेजानंतर स्थानिक व्यक्तीने कोचिंग सुरू केली. नंतर कोटा, आयआयटी, आयआयएम पासआउट लोक येथे संस्था चालवू लागले. परिणाम चांगले आल्याने हरियाणा, दिल्ली, पंजाब आणि राजस्थानच्या इतर जिल्ह्यांतून विद्यार्थी येऊ लागले. ग्रामीण पार्श्वभूमीचे विद्यार्थी जास्त आहेत. आता येथे मेडिकल कॉलेजही सुरू होत आहेत.

काही कोचिंग संचालक नाव न सांगता सांगतात, की संस्थांमधील स्पर्धा पेपर लीकला कारणीभूत ठरू शकते. चांगले परिणाम आणण्यासाठी कोणताही मार्ग अवलंबला जातो.

विद्यार्थ्यांवरील दबाव आणि प्रणालीगत अपयश

या घटनांमागे केवळ पेपर लीक नाही तर संपूर्ण परीक्षा संस्कृती आहे. तीन-चार वर्षे तयारी, लाखो रुपये खर्च, पालकांच्या अपेक्षा आणि स्पर्धात्मक वातावरण विद्यार्थ्यांना मानसिकरीत्या थकवते. परीक्षा रद्द होणे म्हणजे सर्व मेहनत वाया जाणे. अशा परिस्थितीत काही विद्यार्थी टिकू शकत नाहीत.

सरकार आणि NTA ने परीक्षा प्रणाली अधिक सुरक्षित करण्याचे आश्वासन दिले आहे. CBI चा तपास सुरू आहे आणि सिंडिकेटच्या सर्व कड्या जोडण्याचा प्रयत्न चालू आहे. गेल्या २४ तासांत सहा ठिकाणी छापे टाकण्यात आले, कागदपत्रे, लॅपटॉप, बँक स्टेटमेंट आणि मोबाइल जप्त करण्यात आले.

बदल आवश्यक

NEET UG 2026 पेपर लीक आणि त्यानंतरच्या घटनांनी एक गोष्ट स्पष्ट केली- परीक्षाप्रणालीत पारदर्शकता आणि सुरक्षा आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य तितकेच महत्त्वाचे आहे. कोचिंग संस्थांनी नैतिकतेचे पालन करावे, सरकारने कठोर कायदे करावेत आणि समाजाने तरुणांना आधार द्यावा.

प्रदीप, अंशिका, ऋतिक आणि गोव्यातील विद्यार्थ्यांसारख्या अनेक तरुणांची स्वप्ने अशाच घोटाळ्यांमुळे उद्ध्वस्त होतात. आता वेळ आली आहे की प्रणाली बदलली जावी जेणेकरून भविष्यात अशा घटनांना प्रतिबंध करता येईल. लाखो विद्यार्थी अजूनही तयारी करत आहेत. त्यांचे भविष्य सुरक्षित करणे हे सर्वांचे कर्तव्य आहे.

ही कहाणी केवळ एका परीक्षेची नाही तर एका पिढीच्या आशा-आकांक्षांची आहे. ती वाचताना प्रत्येकाने विचार करावा- आपण या तरुणांना कसे वाचवू शकतो?